Het oor

Het oor OB

Het oor Geluid Geluid is trillingen van de luchtmoleculen. Lucht kan in trilling worden gebracht door bijvoorbeeld je stembanden, de snaren van een gitaar, of de speaker van je stereo-installatie. In een omgeving zonder lucht kan je geen lucht in trilling brengen en zal er ook geen geluid te horen zijn. In het heelal is […]

Het protocol

Het protocol

Het protocol Naast een ethogram heb je ook een protocol nodig. Een protocol is een tabel met meerdere kolommen waarin je de gedragselementen zet van een dier dat je observeert. In de eerste kolom zet je de tijdsintervallen waarop je de gedragselementen opschrijft. In de andere kolommen vul je dus de verschillende gedragselementen in die […]

Het skelet

Het skelet OB

Het skelet De meeste dieren op aarde hebben een skelet. Het skelet beschermt de hersenen en de rest van onze kwetsbare ingewanden. Ook zitten er aan het skelet spieren vast. Doordat de spieren aan het skelet vastzitten, kunnen dieren bewegen. Ook geeft het skelet vorm aan het lichaam van de dieren. Bij de mensen en […]

Het spijsverteringsstelsel

Spijsverteringsstelsel

Het spijsverteringsstelsel Het spijsverteringsstelsel is niets meer en niets minder dan een holle gespierde buis die loopt van mond naar kont.   De wanden van deze buis produceren spijsverteringssappen of er zitten exocriene spijsverteringsklieren op aangesloten die de spijsverteringssappen maken. Deze buis is gespierd. De spieren in het spijsverteringsstelsel hebben eigenlijk twee functies. Het kneden […]

Het water

Het water

Het water Het oppervlaktewater heeft veel te lijden onder de landbouwactiviteiten van de boer. Boeren bemesten hun land vaak aan het einde van een groeiperiode. De mest ligt dan gedurende de gehele winder op een stuk land, zonder planten die de mineralen uit de mest kunnen opnemen. Tijdens regenbuien komen veel mineralen in het grondwater […]

Het zenuwstelsel

Het zenuwstelsel OB

Het zenuwstelsel Het zenuwstelsel van de mens bestaat uit zenuwcellen. Het zenuwstelsel is opgebouwd uit miljoenen zenuwcellen. Er zijn drie soorten zenuwcellen. Er zijn gevoelszenuwcellen, schakelcellen en bewegingszenuwcellen. Gevoelszenuwcellen vervoeren impulsen van een zintuigcel naar het centraal zenuwstelsel. Schakelcellen zorgen ervoor dat de impuls wordt overgedragen op andere zenuwcellen. Schakelcellen zorgen ervoor dat de impuls […]

Homozygoot en heterozygoot

Homozygoot of heterozygoot

Homozygoot en heterozygoot Organismen erven allelen voor een erfelijke eigenschap van hun ouders. Als een organisme twee gelijke allelen heeft voor één erfelijke eigenschap, dan is het organisme homozygoot voor deze eigenschap. Als een organisme twee verschillende allelen heeft voor één erfelijke eigenschap, dan is het organisme heterozygoot voor deze erfelijke eigenschap. Als een organisme […]

Hormonen

Hormonen

Hormonen Hormonen worden geproduceerd in klieren, de zogenaamde hormoonklieren. Hormonen zijn boodschapperstoffen. Hormonen worden afgegeven aan het bloed en stromen door het lichaam langs alle cellen van het lichaam. Ze botsen dan steeds op receptoren in de celmembraan van de cellen waar ze langs stromen. Komt een hormoon langs bij een doelcel, dan hecht het […]

Hormonen (intro)

havo bovenbouw hormonen

Wat zijn hormonen? Hormonen zijn boodschapperstoffen. Hormonen worden gemaakt in een hormoonklier. Er zijn twee soorten klieren. Klieren met een afvoerbuis en klieren die hun producten afgeven aan het bloed. Spijsverteringsklieren geven hun producten af via een buis die uitkomt in een holte van het spijsverteringskanaal en hormoonklieren gegeven hun producten af aan het bloed. […]

Hormonen (introductie)

Hormonen introductie

Hormonen Hormonen zijn boodschapperstoffen. Hormonen worden gemaakt in een hormoonklier. Er zijn twee soorten klieren. Klieren met een afvoerbuis en klieren die hun producten afgeven aan het bloed. Spijsverteringsklieren geven hun producten af via een buis die uitkomt in een holte van het spijsverteringskanaal en hormoonklieren gegeven hun producten af aan het bloed. Klieren die […]