Insuline
Insuline Insuline is een hormoon dat wordt geproduceerd in de beta-cellen van de eilandjes van Langerhans. De beta-cellen zijn zogenaamde endocriene kliercellen. Endocriene kliercellen geven hun producten af aan de bloedbaan. Dit in tegenstelling tot exocriene kliercellen die een afvoerbuis hebben en hun product afgeven aan een holte in het lichaam. Insuline is, in de […]
Introductie in de erfelijkheid
Introductie in de erfelijkheid Homologe chromosomen In deze les maken we een start met erfelijheidsvraagstukken. Je weet dat in de cellen van de mens 46 chromosomen zitten. Op deze 46 chromosomen liggen alle erfelijke eigenschappen waar een mens uit is opgebouwd. Verdeeld over de 46 chromosomen liggen ongeveer 20.000 erfelijke eigenschappen. Choromsomen komen voor in […]
Introductie in de schimmels
Wat zijn paddenstoelen? Wist je dat paddenstoelen de vruchten van de schimmel zijn. De schimmel zelf is een dun, wollig dradennetwerk dat leeft in de grond, op dood of levend hout of dode bladeren. Een ander woord voor deze wollige dunne draden is mycelium. Bij paddenstoelen denken veel mensen aan de herfst, het jaargetijde van […]
Introductie in de stofwisseling
Introductie in de stofwisseling. In deze les worden de begrippen opbouwstofwisseling, afbraakstofwisseling en ATP-productie besproken. In alle cellen en organellen van het organisme vindt stofwisseling plaats. Stofwisseling is niets anders dan het opbouwen of afbreken van stoffen in de (organellen van de) cellen van het organisme. Het opbouwen van stoffen noemen we assimilatie. Het afbreken van […]
Kanker
Kanker. Kanker wordt veroorzaakt door mutaties in het erfelijk materiaal van een cel. Door deze mutaies in het erfelijk materiaal verkrijgen de cellen met gemuteerd DNA eigenschappen die ze voorheen niet hadden. Deze nieuw verkregen eigenschappen worden in deze les besproken. Kanker is een ziekte waarbij cellen zich asociaal gaan gedragen. Ze houden geen rekening […]
Kladblaadje bij vraagstukken
Kladblaadje bij erfelijkheidsvraagstukken Veel leerlingen vinden erfelijkheids vraagstukken moeilijk. Soms komt dat doordat een leerling niet op de hoogte is van alle begrippen die in de erfelijkheid van belang zijn. Om erfelijkheidsvraagstukken goed te kunnen maken is het zaak exact de betekenis van alle begrippen te weten. Voor het succesvol maken van erfelijkheidsvraagstukken is het […]
Kleuren zien
Waarnemen van kleuren. In het netvlies liggen staafjes en kegeltjes. De kegeltjes liggen hoofdzakelijk in de gele vlek. In de gele vlek liggen verder geen of bijna geen staafjes. Met staafjes kijken we ’s nachts. De kegeltjes gebruiken we overdags. Staafjes hebben een lage prikkeldrempel voor licht. Ze zijn dus heel gevoelig voor licht. Kegeltjes […]
Knutselen met genen
Geschiedenis van het DNA door de tijd. Knutselen met genen De genetische informatie van alle organismen ligt op het DNA of RNA. De meeste, zoniet alle eukaryoten hebben DNA als erfelijkheidsdrager. Vele procoryoten hebben RNA als erfelijkheidsdrager. Een goede erfelijksdrager waar de natuurlijke selectie wat mee kan, moet aan drie belangrijke voorwaarden voldoen. Deze voorwaarden zijn: Moet […]
Koolstofassimilatie
Koolstofassimilatie De fotosynthese is in 1779 ontdekt door de Nederlander Jan Ingenhousz. Jan had een spraakgebrek en een niet heel goed verhaal. Daarom is deze man helemaal vergeten. Het enige wat ons nog aan hem doet denken is een postzegel. Koolstofassimilatie is het scheikundige proces waarbij groene planten uit 6 CO2, 6 H2O glucose maken […]
Koolstofkringloop
Koolstofkringloop De aarde is een min of meer gesloten systeem met daarin een min of meer vaste hoeveelheid elementen. Deze les zal gaan over de kringloop van twee van deze elementen. Stikstof (N) en koolstof (C). Beide elementen worden door de levende en niet levende natuur gebruikt om grotere moleculen zoals aminozuren, eiwitten, koolhydraten en […]
