Het ethogram

Het ethogram

Het ethogram Voordat je een gedragsonderzoek kan uitvoeren moet je eerst een paar dingen hebben voorbereid. Een van die dingen die je vooraf moet maken is een ethogram. Dit is een tabel waarin je alle gedragselementen van een dier noteert. Een gedragselement is een observeerbare handeling die een dier uitvoert. Als je het gedragselement omschrijft […]

Het hart

Het hart mavo

Het hart is een holle spier. Zo groot als je vuist en klopt in rust tussen de 60 en 80 keer per minuut. Als de zuurstofbehoefte van het lichaam toeneemt, bijvoorbeeld omdat iemand gaat fietsen of rennen dan kan de hartslagfrequentie toenemen tot 200 slagen per minuut. Als regel kan je aanhouden dat de maximale […]

Het huis van de dieren

Biotische en abiotische invloeden

Biotische en abiotische invloeden Organismen leven in een omgeving. In de ecologie bestuderen we de invloeden van de omgeving op het (gedrag) van het organisme. Deze invloeden kunnen komen uit de levende natuur, maar ook uit de niet levende natuur. Invloeden uit de levende natuur noemen we biotische invloeden. Invloeden uit de niet levende natuur […]

Het oog en de iris

Het oog en de iris mavo

Het oog en de iris De iris of regenboogvlies speelt een rol bij het reguleren van de hoeveelheid licht die terecht komt op het netvlies. De iris zorgt ervoor dat de pupil groter of kleiner kan worden. Als er weinig licht in de omgeving is zal de iris ervoor zorgen dat de pupil groter wordt […]

Het oog en de lens

Het oog en de lens mavo

Het oog en de lens In het oog van de mens zit een lens. De lens is vervormbaar en kan in vorm variëren van plat tot bol. Het veranderen van de vorm van de lens noemen we accommoderen. De lens is bol wanneer je naar iets kijkt wat dichtbij is. Bijvoorbeeld als je kijkt naar […]

Het oog en het netvlies

Het oog en het netvlies mavo

Het oog en het netvlies Het oog is een zintuig. In het oog zitten zintuigcellen die gevoelig zijn voor lichtprikkels. Deze zintuigcellen bevinden zich in het netvlies van het oog. Er zijn twee soorten zintuigcellen: staafjes en kegeltjes. De staafjes hebben een lage drempelwaarde voor licht. Je gebruikt de staafjes om te kijken in het […]

Het oor en geluidstrillingen

Het oor en geluidstrillingen mavo

Het oor Geluid Geluid is trillingen van de luchtmoleculen. Lucht kan in trilling worden gebracht door bijvoorbeeld je stembanden, de snaren van een gitaar, of de speaker van je stereo-installatie. In een omgeving zonder lucht kan je geen lucht in trilling brengen en zal er ook geen geluid te horen zijn. In het heelal is […]

Het protocol

Het protocol

Het protocol Naast een ethogram heb je ook een protocol nodig. Een protocol is een tabel met meerdere kolommen waarin je de gedragselementen zet van een dier dat je observeert. In de eerste kolom zet je de tijdsintervallen waarop je de gedragselementen opschrijft. In de andere kolommen vul je dus de verschillende gedragselementen in die […]

Het werkplan (mavo)

Het werkplan

Het schrijven van een werkplan. Onderdeel van elke wetenschappelijke cyclus is het opstellen van het werkplan. Het werkplan is een onderdeel van het uit te voeren experiment.  Het werkplan stel je pas op nadat je een goede onderzoeksvraag en hypothese hebt geformuleerd. In het werkplan omschrijf je exact alle details van het experiment. Het werkplan […]

Homeostase

Homeostaseg mavo

Homeostase  Het inwendig milieu van de mens is constant. Denk bijvoorbeeld aan je lichaams temperatuur. In de regel is deze altijd ongeveer 37 graden. Maar niet alleen de lichaamstemperatuur is iets wat door het lichaam constant wordt gehouden. Ook de koolstofdioxide concentratie, de bloeddruk en de hoeveelheid glucose in het bloed wordt door vele regelmachanismen in […]