DNA

In dit thema leer je hoe DNA is opgebouwd en hoe de informatie in het DNA tot uiting komt in het fenotype van het organisme.

 

Inleiding in de DNA 

Watson en Crick

James Watson en Francis Crick waren de twee wetenschappers die in 1953 de bouw van het DNA ontrafelde. Hun ontdekking maakte Watson en Crick wereldkundig in de kroeg the Eagle in Cambridge. Watson en Crick werkte op het Cavendish Laboratorium in Cambridge en tussen de middag overlegde ze altijd informeel over hun werk en de problematiek behorende bij hun werk in the Eagle. Aan hun favoriete tafeltje in deze Eagle maakte ze in 28 februari 1953 wereldkundige dat: “they have discovered the secrets of life”.

Eagle

Met behulp van de röntgenfoto’s van collega wetenschapper Rosalind Franklin beredeneerde Watson en Crick dat de erfelijkheidsdrager geen enkele helix of een triple helix kon zijn, maar een dubbele helix moest zijn.

Rosalind Franklin

Na de DNA-publicaties van Watson en Crick vertrok Rosalind franklin naar het Birkbeck College waar ze haar eigen onderzoeksgroep kreeg en zich concentreerde op virussen. Rosalind was jarenlang een autoriteit op het gebied van röntgenfoto’s. In haar prille wetenschappelijke leven heeft ze veelvuldig bloot gestaan aan de gevaarlijke mutagene straling die bij het maken van een röntgenfoto vrijkomt. Tijdens een bezoek aan de Verenigde Staten in 1956 werd ze ziek en werd eierstokkanker vastgesteld. Twee jaar later overleed ze op 37-jarige leeftijd aan eierstokkanker.

In 1962 ontvingen Watson en Crick de Nobelprijs voor hun baanbrekende werk betreffende de bouw van het DNA molecuul. Mogelijk zou ook Rosalind Franklin in die eer hebben gedeeld als ze nog had geleefd. De Nobelprijs wordt echter niet postuum uitgereikt.

triple helix

Alle erfelijke eigenschappen bij elkaar heet het genoom. Het genoom van de mens ligt op 46 chromosomen die zich in de celkern bevinden. Deze 46 chromosomen bevatten gezamenlijk ongeveer 20.000 erfelijke eigenschappen, of 20.000 genen.

Een podcast van Biologielessen.nl op Spotify over het gen is hieronder te beluisteren.

Spotify

Watson en Crick waren vooral verrast over de simpele bouw van het DNA-molecuul. Een ruggengraat bestaande uit suiker- en fosfor moleculen en de treden van de trap die opgebouwd zijn met maar vier letters. G, C, A en T. Het zijn deze vier letter van de treden van de trap, waarmee het boek des levens van een organisme is geschreven. Delen van de genetische code die coderen voor een specifieke eigenschap noemen we een gen. Op basis van deze code wordt door de ribosomen, het endoplasmatisch reticulum en het golgi apparaat de eiwitten geproduceerd waar het organisme uit is opgebouwd. Strikt genomen is de genetische code, het boek des levens, een blauwdruk waarmee de cel eiwitten kan produceren.

DNA hiearchie