Natuureducatie

Biologie is meer dan een vak, bij biologie bestuderen we ook de natuur waarin jij leeft.

 

Vandaag ga je beginnen aan een lessencyclus over de honingbij. Deze les is onderdeel van 8 lessen over de honingbij. Globaal ziet het programma er als volgt uit:

Les 1. Introductie van de honingbij

Les 2. Anatomie van de bij

Les 3. De bij en de bloem

Les 4. Bijenproblematiek

Les 5. De eigen tuin en de bij (hoe bijvriendelijk is uw tuin?)

Les 6. Het maken van een bijenhotel

Les 7. Bezoek van imker Wim van Rooijen

Les 8. Digitale toets

Benodigdheden

Voor deze lessencyclus heb je een aantal materialen nodig. Je ontvangt de krant "Zoemers en prikkers". Zorg ervoor dat je deze krant elke les bij je hebt. Ook op de website staat zeer veel informatie. Zo kan je via de tab "websites" makkelijk naar belangrijke bijenwebsites en via de tab "films over de bij" naar goede films over de bij. De docent zal per les exact aangeven wat je voor volgende les moet voorbereiden. Ook staan er zeer veel (kranten)artikelen over de bij op de website. Sommige van deze artikelen zijn huiswerk. De inhoud daarvan moet je dan ook uit je hoofd leren. Maak je huiswerk altijd goed. Leer het huiswerk ook altijd goed. Deze lessencyclus wordt afgesloten met een computertoets met 51 vragen over de honingbij. Na afloop van de toets ontvang je een diploma met daarop direct afgedrukt het behaalde cijfer. Aan het einde van de lessen hopen wij dat jullie meer interesse voor de natuur en in het bijzonder voor de honingbij hebben gekregen en dat jullie niet meer bang zijn voor de bij, maar de bij juist interessant en leuk vinden.

 Start Les 1. Introductie van de honingbij

De  honingbij is voor de mens erg belangrijk. Dit nijvere insectje zorgt er in de natuur voor dat de bloemen van de planten bestoven worden en dat uit deze bloemen weer vruchten groeien. Deze vruchten kan de mens dan vervolgens weer eten. Daarnaast maakt de honingbij ook honing. De bij gebruikt deze honing als wintervoorraad. De imker haalt deze honing eruit en geeft de bijen dan suikerwater voor de winter terug. De honingbij is daarnaast ook het enige insect op aarde dat men kan gebruiken als hobbydier. Vele honderden imkers beleven dagelijks veel plezier aan de omgang met deze vliesvleugelige.

Het bijenvolk bestaat uit een koningin, een klein aantal darren (dat zijn de mannetjes) en vele tienduizenden werksters (vrouwtjes). Al deze insecten hebben een aparte taak binnen de bijenstaat.  De bijen kunnen de samenstelling van het bijenvolk zelf bepalen. De werksters kunnen met behulp van speciaal voedsel, een speciaal kamertje (rad) bepalen of er een werkster, koningin, of dar uit het eitje komt. Op onderstaande illustratie zie je nogmaals de leden van het volk en hoe de ontwikkeling van ei (gelegd door de koninigin) tot jonge werkster verloopt.

Mag ik mij even voorstellen

De koningin

De koningin is het enige vrouwtje van het bijenvolk dat zich kan voortplanten. In het voorjaar en zomer legt de koningin de eitjes. Soms wel duizenden per dag. De koniningin bevrucht de eitjes met de zaadcellen die ze aan het begin van haar carrière als koningin van de darren heeft ontvangen tijdens haar bruidsvlucht. Een keer in haar leven verlaat de koningin de korf, om te paren met een aantal darren. De koningin slaat alle zaadcellen van de darren op in haar spermatheek. Gedurende d'r gehele leven kan ze de eitjes bevruchten met het zaad verkregen uit deze ene bruidsvlucht. Met de darren loopt het na de bruidsvlucht niet zo best af. Direct na de paring sterven ze in de lucht. Ze komen dan letterlijk dood uit de lucht vallen.

Huiswerk:

  • Ga nu naar tab "Film over de bij" en bekijk de film "De bij en wij" Je mag de film helemaal bekijken, maar als je de film bekijkt tot het eerste bijenweetje (ongeveer 8 minuten film) dan is dat voor deze les voldoende. Deze film gaat over wat de bij voor de mens doet, de samenstelling van het bijenvolk, de ontwikkeling van ei tot jonge bij en de verschillende taken van de werkster.
  • Lees ook het krantenartikel "Hoe bepalen bijen wie hun koningin wordt?"

Bij deze film en het krantenartikel horen ook een aantal vragen. Gebruik de film "de bij en wij" en het krantenartikel voor het beantwoorden van de vragen. Download de vragen bij les 1 hier en maak deze vragen.

 dlwerkblad3

Elke les leer jij weer leuke wetenswaardigheden over de bij. Alles wat jij moet weten om de afsluitende bijentoets goed te kunnen maken staat omschreven op de begrippenlijst. Elke les moet jij deze lijst bijwerken. Aan het einde van de lessencyclus is de lijst helemaal ingevuld en een perfect "spiekbriefje"voor bij je toets. Download de begrippenlijst en neem deze lijst elke les mee.

dlwerkblad3